Bàn thờ gia tiên là nơi con cháu gửi gắm lòng biết ơn tới ông bà, tổ tiên. Vì vậy, cách bài trí bàn thờ gia tiên không chỉ là chuyện đẹp mắt. Đó còn là cách thể hiện sự thành kính và nề nếp của mỗi gia đình.
Bài viết dưới đây tổng hợp những nguyên tắc cơ bản, dễ áp dụng, giúp gia chủ tự tin sắp xếp đồ thờ cho gọn gàng và trang nghiêm.
Chuẩn bị trước khi bài trí bàn thờ
Trước khi bày đồ thờ, gia chủ nên chọn vị trí và hướng đặt bàn thờ phù hợp. Bạn có thể tham khảo thêm bài viết về hướng đặt bàn thờ gia tiên hợp phong thủy để chọn được vị trí ưng ý.
Bên cạnh đó, bản thân chiếc bàn thờ cũng cần chắc chắn, bền đẹp theo năm tháng. Nếu đang phân vân về chất liệu, bạn có thể xem bài so sánh các loại gỗ làm bàn thờ như gỗ hương, gỗ gõ, gỗ gụ và gỗ sồi.
Khi đã có bàn thờ, hãy lau sạch bề mặt và chuẩn bị đủ đồ thờ cơ bản:
- Bát hương
- Di ảnh hoặc bài vị
- Đèn thờ hoặc chân nến
- Lọ hoa và mâm bồng (đĩa đựng hoa quả)
- Chén nước, kỷ chén hoặc lọ rượu
7 nguyên tắc trong cách bài trí bàn thờ gia tiên
1. Bát hương đặt ở vị trí trung tâm
Bát hương là vật quan trọng nhất trên bàn thờ. Theo phong tục, bát hương được đặt ở chính giữa, cân đối với tổng thể bàn thờ.
Nếu thờ nhiều bát hương, bát ở giữa thường lớn hơn và đặt cao hơn một chút. Các bát còn lại xếp đều hai bên.

Khi thắp hương, gia chủ nên thắp theo số lẻ. Ý nghĩa của phong tục này được giải thích trong bài vì sao nên thắp hương số lẻ.
2. Di ảnh và bài vị đặt phía sau bát hương
Di ảnh hoặc bài vị của người đã khuất được đặt phía sau bát hương, ở vị trí cao hơn. Ảnh của thế hệ trước đặt ở hàng trên, thế hệ sau đặt ở hàng dưới.
Nhiều gia đình sắp xếp theo nguyên tắc “nam tả, nữ hữu”, tính theo hướng bàn thờ nhìn ra. Không nên để di ảnh che khuất bát hương.
3. Đèn thờ và chân nến đặt cân đối hai bên
Đèn thờ hoặc cặp chân nến được đặt đối xứng hai bên bát hương. Ánh sáng ấm, dịu tượng trưng cho sự soi đường và ấm cúng.
Nếu dùng đèn điện, nên chọn loại ánh sáng vàng nhẹ. Tránh loại nhấp nháy nhiều màu làm mất vẻ trang nghiêm.
4. Lọ hoa và mâm quả theo quan niệm “đông bình, tây quả”
Dân gian có câu “đông bình, tây quả”. Theo cách hiểu phổ biến, khi đứng trước bàn thờ nhìn vào, lọ hoa đặt bên phải và mâm quả đặt bên trái.
Nên chọn hoa tươi có hương thơm nhẹ như hoa cúc, hoa huệ, hoa sen. Hoa héo cần được thay ngay để bàn thờ luôn tươi tắn.
5. Chén nước, lọ rượu đặt phía trước
Chén nước sạch hoặc kỷ chén thường đặt phía trước bát hương, gần mép bàn thờ. Lọ rượu có thể đặt hai bên cho cân đối.
Nước nên được thay thường xuyên, nhất là vào ngày rằm, mùng một và các dịp giỗ chạp.
6. Khám thờ và tranh trang trí phía sau
Phía sau bàn thờ có thể đặt khám thờ hoặc treo tranh trang trí như tranh hoa sen, chữ Phúc. Những chi tiết này giúp không gian thờ ấm cúng và có chiều sâu hơn.

Nên chọn họa tiết nhã nhặn, màu sắc trầm ấm, kích thước vừa với bàn thờ.
7. Giữ bàn thờ gọn gàng, không bày quá nhiều đồ
Một bàn thờ đẹp không cần quá nhiều vật phẩm. Chỉ nên bày những đồ thờ cần thiết, sắp xếp cân đối và có khoảng trống để thắp hương dễ dàng.
Tùy diện tích, gia chủ có thể chọn bàn thờ đứng gia tiên hoặc bàn thờ treo tường cho phù hợp với căn nhà.
Những điều cần tránh khi sắp xếp bàn thờ gia tiên
Ngoài các nguyên tắc trên, gia chủ cũng nên lưu ý một số điều kiêng kỵ phổ biến:
- Không để đồ vật không liên quan như giấy tờ, chìa khóa, tiền lẻ lên bàn thờ.
- Không để hoa héo, quả hỏng hay chân hương đầy quá lâu.
- Không đặt bàn thờ cạnh nhà vệ sinh, bếp nấu hoặc nơi ồn ào.
- Không tự ý xê dịch bát hương khi chưa có lý do chính đáng.
Bạn có thể đọc thêm bài nguyên tắc sắp xếp bàn thờ gia tiên theo chuẩn phong thủy trên Báo Tuyên Quang điện tử để tham khảo thêm.
Lời kết
Cách bài trí bàn thờ gia tiên có thể khác nhau tùy vùng miền và gia phong mỗi nhà. Điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành kính và sự chăm chút của con cháu.
Nếu cần tư vấn chọn bàn thờ và cách bày biện phù hợp với không gian nhà mình, quý khách có thể liên hệ Bàn Thờ Nhất Tâm. Với tinh thần “Tâm Tín Tạo Tin Tưởng”, chúng tôi luôn sẵn lòng đồng hành cùng gia đình bạn.







